Dövize endeksli mevduat sistemi helal mi, haram mı?

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın açıklamasından sonra "dövize endeksli mevduat sistemi helal mi, haram mı?" sorusunun cevabı merak edilmeye başlandı. Fatih ERBAKAN, dövize endeksli mevduat için örtülü faiz dedi.

Dövize endeksli mevduat sistemi helal mi, haram mı?

Dövize endeksli hesabın faiz olduğuna dair bir bir açıklamalar gelmeye başladı. Bunun ardından hesabın haram mı helal mi olduğu sorulmaya başlandı.Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, Özgür Demirtaş, Durmuş Yılmaz vb bir çok yetkili, ekonomistler döviz endeksli hesabın faiz olduğunu söyledi.

Dünya Gazetesi yazarı Abdullah Tolu Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın kabine toplantısı ardından "Dövize endeksli mevduat sistemi" ilgili açıklaması ile ilgili ntv.com.tr'ye konuştu.Konuşmasında "aylık faiz getirisi eklenmiş mevduatın üstüne bu fark yatırılacak." dedi..Merkez Bankası eski Başkanı Durmuş Yılmaz "Bu bir faiz artışıdır" dedi.

Dövize endeksli mevduat hesabı helal mi, haram mı?

Abdullah Tolu'nun yaptığı açıklamada "..Paranan hesaba yatırıldığı tarih ile vadenin bittiği tarih arasındaki kur getirisi hesap edilerek, aylık faiz getirisi eklenmiş mevduatın üstüne bu fark yatırılacak. Ödenecek bu fark gelir vergisi stopajına da tabi olmayacak..." ifadesi faiz konusunda hassas olan insanları tedirgin etti.Hatta bu "Nas" a uygun mu? sorusu bile sorulmaya başlandı. Bu konuda henüz resmi yada gayri resmi bir açıklama yapılmadı. Bakalım önümüzdeki günlerde Diyanet İşleri Başkanlığı nasıl bir açıklama yapacak? Merakla bekleniyor.

Diyanet İşleri, vadeli mevduat hesaplarına para yatırma sorusuna yanıt verdi.

"Faizli mevduat hesaplarına bilerek ve isteyerek para yatırmamalı" diyen Diyanet, "Bu tür mevduat hesaplarına tahakkuk ettirilen fazlalıklar faiz olup dinen haramdır. Söz konusu faiz oranlarının enflasyonun altında ya da üstünde olması, bu işlemi faiz olmaktan çıkarmaz. Bu itibarla bankaların vadeli mevduat hesaplarına para yatırmak caiz değildir" diye cevap verdi.

Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan:"Örtülü bir faiz artışıdır."

Fatih Erbakan sosyal medyada şu açıklamayı yaptı:

"Sn. Cumhurbaşkanı dün akşam yaptığı açıklama ile, aslında faiz artırımına gidildiğini ilan etmiş oldu. Açıklanan sistem, Türk Lirası cinsinden mevduatlar için örtülü bir faiz artışıdır.Ayrıca Türk Lirası mevduatlara faiz getirisinin üzerinde, döviz kuru artışı kadar ilave ödeme yapılacak olması zaten çok yüksek olan enflasyonu daha da artıracaktır.Çünkü bu ilave ödemeler ortada herhangi bir kaynak olmaması nedeniyle, yüksek miktarda Türk Lirası basılarak karşılanacak, bu da enflasyonu artırıcı etki yapacaktır."

Özgür Demirtaş:"Ekstra bir faiz artışıdır."

Demirtaş, "Dolar/TL artışı oranında ekstra bir faiz artışıdır bu. Yani örtülü bir mevduat faizi gibi. Dolardaki düşüşün nedeni de bu faiz artışı. İkinci bir konu da ekstra faizin nereden ödeneceği? O da yeni para basarak ödenecekse ekstra enflasyon anlamına gelebilir" dedi

"ASLINDA BİR FAİZ ARTIŞI BU"Hükümetin örtülü faiz artışına gittiğini söyleyen Demirtaş, "Aslında Dolar/TL artışı oranında ekstra bir faiz artışıdır bu. Yani örtülü bir mevduat faizi gibi… Dolar/TL'deki düşüşün nedeni de bu faiz artışı… ikinci bir konu da bu ekstra faizin nereden ödeneceği? O da yeni para basarak ödenecek ise ekstra enflasyon anlamına gelebilir. 1970'lerde benzerlerinin yapılmış bir şey olduğunu biliyorum. Türkiye için Hayırlı olsun." dedi.

Emin ŞİRİN:"Hazineye dehşet Yük"

Emin ŞİRİN sosyal medya hesabında şu twiti paylaştı: "Erdoğan'ın bugün açıkladığı "Dövizden TL ye dönerek açılan hesaplara faiz artı kur ödeyeceğiz" demesi 1967 de açılan DÇM ( Dövize çevrilebilir mevduat) hesaplarına çok benziyor.Önce bir rahatlık yarattı, sonra hazineye dehşet bir yük, sonu dehşet bir enflasyon..."

Durmuş Yılmaz,"Bu bir faiz artışıdır" dedi.

Öte yandan Merkez Bankası eski Başkanı Durmuş Yılmaz, son gelişmeleri yorumladı: "Bu bir faiz artışıdır" dedi.

Merkez Bankası eski başkanı Durmuş Yılmaz, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kabine Toplantısı sonrası açıkladığı 10 ekonomik tedbirden biri olan "TL mevduatlarına kur farkı ayarı" hamlesini yorumladı. Yılmaz, "Geri döndük demeden döndüler. Olan bu. Bunlar ana yolu bırakıp yan yola çıktılar ama girdikleri yol çıkmaz sokak. Bu bir faiz artışıdır. Liranın değerinin düşmesi hedefti ama gelinen noktada bu işin çıkmaz sokak olduğunu gördüler. Türkiye Ekonomi Modeli'nin tabutuna çivi çakıldı" dedi.

Haram mı, Helal mi Sosyal Medyada Tartışılıyor

DÖVİZE ENDEKSLİ MEVDUAT SİSTEMİ NASIL İŞLEYECEK?

Tolu, dövize endeksli yeni mevduat sisteminin nasıl işleyeceğini şöyle anlattı: "Sistemin detayları henüz belli değil, ancak şu şekilde işlemesi öngörülüyor: Bankalarda dövize endeksli hesap açılacak. Hesap açılış tarihi ile vade bitim tarihine bakılarak kur esas alınacak. Ana paraya aylık mevduat getirisi hesaplanacak, bu rakam kur farkından aşağı ise herhangi bir ekleme yapılmayacak. Ancak, ana paranın getirisi kur farkı ile oluşacak rakamdan düşük ise aradaki farkı Hazine karşılayacak. Paranan hesaba yatırıldığı tarih ile vadenin bittiği tarih arasındaki kur getirisi hesap edilerek, aylık faiz getirisi eklenmiş mevduatın üstüne bu fark yatırılacak. 

Ödenecek bu fark gelir vergisi stopajına da tabi olmayacak.Dövize endeksli mevduat yöntemi için örnek vermek gerekirse, bankaya 100.000 TL'lik dövize endeksli hesap açıldığını varsayalım. Bu 32 günlük hesabın getirisi 2 bin TL olsun. Sisteme göre, hesabın açıldığı tarihte kura bakılacak ve daha sonra 32 gün sonra yeniden kura bakılacak. 100.000 bin TL vade sonunda stopaj kesintisi de olmadığı için 102.000 TL olarak ele alınacak. Aynı anda, 100.000 TL dövizde olsa, 32 sonra gün getirisine bakılacak. Döviz olarak getirisi 2 bin TL'nin altında ise hesap sahibine herhangi bir ödeme yapılmayacak. Hesap sahibinin 102.000 TL'si olacak. Ancak döviz getirisi örneğin 2.500 TL olarak gerçekleşmişse, aradaki 500 TL hesap sahibine ödenecek, yani 102.500 TL para dönüşü olacak."

"RİSKİ TAMAMEN DEVLET ÜSTLENİYOR"

Bu sistemde kur riskini tamamen devletin üstlendiğini dile getiren Dünya Gazetesi yazarı, "Bu şekilde dövize endeksli mevduat hesabı açanlar kur düşüşüne karşı korunuyor, kur artışında ise bir gelir elde ediyorlar. Kısa vadede kurları aşağı getirebilecek bir düzenleme. Başarılı olacağını düşünüyorum" dedi.

"İHRACATÇIYA İLERİ VADELİ KUR RAKAMI TİCARETİ RAHATLATIR"

Tolu, düzenleme kapsamında ihracatçı firmalara doğrudan Merkez Bankası aracılığıyla ileri vadeli kur rakamı verilmesi için ise "Bu ticaretin önemli ölçüde rahatlatır, çünkü şu an kimse kurlardaki oynaklık nedeniyle satış yapılmıyırdu. Bu karar ile ihracatçı rahatlar. Benzer bir karar ithalat için bekleniyordu fakat olumlu bakılmıyordu" dedi.

Dövize çevrilebilen mevduat nedir? Türkiye'de ilk ne zaman uygulandı, sonuçları ne oldu?

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dün açıkladığı yeni finansal ürün Dövize Çevrilebilir Mevduat (DÇM) sistemiyle Türk Lirası bir gecede yüzde 30 değer kazandı. Sistem vadeli hesaplarda mevduatı olan vatandaşa kur farkı ödemesi öngörüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı TL mevduata Kur Farkı modeli hakkındaki aramalar arttı. Peki, dövize çevrilebilir mevduat nedir (DÇM) nasıl uygulanır? Türkiye'de dövize çevrilebilir mevduat uygulaması kaç yılında başlatılmıştır?

1) Dövize Çevrilebilir Mevduat nedir?
Tasarrufu vadeli Türk Lirası'nda olan bir kişi vadesinin sonunda banka ile anlaştığı faizi alıyor. Örneğin bu faizin yüzde 18 olduğunu varsayalım. Fakat kişi parasını vadeli hesap açtırdığı gün dolara yatırsaydı vadenin bittiği tarihte getirisi yüzde 50 olacaktı. İşte aradaki bu yüzde 32'lik farkı devlet vatandaşa ödeyecek.

2) Sistemden kimler faydalanabiliyor?
Sistemden banka hesabında vadeli mevduat tasarrufu olan gerçek kişiler faydalanabilecek. Bu mevduat yabancı para cinsinden de olabilir.

3) DÇM hangi bankalarda olacak?
Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Çakar'ın verdiği bilgilere göre; kamu bankaları sisteme dahil, özel bankalar da ürünleri yavaş yavaş devreye alacak. Çakar, "Bir çok özel banka genel müdürü arkadaşımla konuştum onlar da girecek" değerlendirmesinde bulundu.

4) Vadeli sonundaki faiz ile döviz arasındaki fark nasıl karşılanacak?
Bu konuda hükümet tarafından daha detaylı bir açıklama beklenirken farkı Hazine'nin karşılayacağı açıklandı. Yani vergi ve bütçe gelirlerinden kur zararı eden vatandaşın zararı tanzim edilecek.

5) Nasıl bir kur farkından söz ediliyor?
Dolar/TL dün 18.4 ile tarihi zirvesini görmüştü. Dün akşam saatlerinde kur 12.0 seviyesine kadar geriledikten sonra bu sabah 13.5 civarında işlem görüyor. TL'nin dün en yüksek seviyeden en düşük seviyeye göre değer kazancı %50'yi buldu. Kurda bu sabahki ilk işlemler olan 13.5 seviyesine göre TL'nin kazancı ise yaklaşık %36 seviyesinde. (08:30 itibarıyla)Yılbaşından beri bakıldığında ise TL'nin dolar karşısında %56'yı aşan kaybı ise dün geceki hareketle birlikte %45'e geriledi. Dolar/TL'de yılbaşından beri yaşanan %144 yükseliş dünkü hareketle %82 civarı yükselişe geriledi.

6) Dövize Çevrilebilir Mevduat ile ne amaçlanıyor?
Dövize Çevrilebilir Mevduat ile hem mevcut zarar eden vatandaşın zararının tanzim edilmesi hem de dövize oluşabilecek yeni kaymaların engellenmesi hedefleniyor. Şu an Türkiye'de gerçek kişilerin mevduatlarının yüzde 64'ü döviz yüzde 36'sı TL'de. Milli para yerine oluşan bu dengesiz durumun giderilmesi de hedefleniyor. Ayrıca dövize olan talebin de azalacağı düşünülerek kurlardaki aşırı hareketin dengelenmesi umuluyor.

7) Türkiye'de vatandaş parasını ne kadar vadede bozduruyor?
Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Çakar'ın verdiği bilgilere göre Türkiye'de ortalama Türk Lirası vade bozdurma vakti 55 gün.

8) Türkiye'de vadeli hesaplarda kaç para var?
Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu'nun verilerine göre Türkiye'de gerçek kişilerin vadeli hesaplarında 866 milyar TL bulunuyor. Vadeli hesaplarda bulunan dövizin TL karşılığı ise 1.2 trilyon TL. Vadeli hesaplarda döviz ve TL olarak 2.1 trilyon TL vadeli hesaplarda bulunuyor. Devlet bu hesaplardaki paraların olası kur zararlarını tanzim edecek.

9) Türkiye'de dövize çevrilebilir mevduat uygulaması kaç yılında başlatılmıştır?
Dışarıdan döviz girişini teşvik etmek amacıyla Dövize Çevrilebilir Mevduat (DÇM) hesapları ilk kez 1967 yılında açılmıştı.O tarihlerde yurtdışındaki işçiler ve ihracatçılar ilk hesapları açar ve toplamı 3,5 milyar doları bulan döviz Türkiye'ye gelir. DÇM'lerin para arzı artışına ve enflasyonun hızlanmasına neden olmaya başladıkları değerlendirilir ve kullanımına sınırlandırmalar getirilir. Ancak 1977 yılının ilk aylarından sonra yeni hesap açılması çok yavaşlamaya başlayınca TCMB ve bankalar, eski DÇM'lerin vadesi gelenlerinin paralarını geri ödemede zorlanmaya başlarlar. Sonunda sistem 1978 yılında bitirilir. Bu borçlar, 1981 yılından sonra devlet tarafından üstlenilir.

10) Eski uygulama işe yaradı mı?
Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve eski bankacı Kerim Rota ise 70'lerdeki sistemi hatırlatarak, Hazine'nin o dönem için büyük bir zararla bu işlemleri sonlandırdığını belirtiyor. Bir açıdan tüm sistemin aslında dolarize olduğunu ve TL kredilerde faiz oranı belirlemenin de zorlaşacağını, ayrıca bankaların faiz oranlarında ciddi artışla yapabileceğine de dikkat çekiyor.

Dövize endeksli TL mevduat sistemi bugün hayata geçiyor, bankalar gün içinde işlemlere başlayacak

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, dün akşam Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın duyurduğu "dövize endeksli TL mevduat sistemi" hakkında açıklamalar yaptı. Bakan Nebati, yeni sistemin bugün hayata geçeceğini ve bankaların gün içinde işlemlere başlayacağını söyledi.

ZEKİHABER.COM

Güncelleme Tarihi: 22 Aralık 2021, 19:01
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER