Türk Edebiyatında Yapıt Özetleri

Türk Edebiyatında öne çıkan eserlerin özetleri.

Türk Edebiyatında Yapıt Özetleri

AYT Edebiyat sınavında öğrencilerin karşısına hemen hemen her sınavda gelen eser özetleri adaylarda çoğu zaman kolayca yapılan bir soru haline gelirken çoğu zaman da üstesinden zorla gelinebilen sorular haline gelebilmektedir. Bizler öğrencilerimize yardımcı olmak açısından "Türk Edebiyatında Eser Özetleri" yazısını hazırladık. Bu yazımız bundan sonra da devamı gelecek olan roman özetleri serisinin ilkidir.

1.Araba Sevdası
Recaizade Mahmut Ekrem’in romanı (1896) Bihruz Bey, mirasyedi bir paşa oğludur. Babası ölünce bütün miras ona ve annesine kalır. Yirmi dört yaşındaki Bihruz Bey’in alafrangalık özentisi yanında en büyük arzularından biri özel bir arabaya sahip olmaktır. Züppe bir tiptir, alafrangadır. Çamlıcada gördüğü güzel bir kadın olan Periveş’i hayalinde çok kibar, iyi bir aile kızı olarak canladırır, ona aşık olur. Serveti tükenmeye başlar. Zamanla maddi sıkıntılara düşer. Dalkavuk ve yalancı arkadaşı Keşfi Bey tarafından Periveş’in öldüğüne inandırılır. Bihruz hiç değilse kızın mezarını bulmak sevdasına düşer. İstanbulun bir eğlence yerinde gezerken Periveş’e çok benzeyen bir kadına rastlar. Onu Periveş’in ablası zannederek kızın mezarının yerini sorar. O da Periveşin kendisi olduğunu söyler. Kızın gerçekte sandığı gibi biri olmadığı anlar. 

2.Aşk-ı Memnu
Halit Ziya Uşaklıgil’in romanı (1900) Adnan Bey, hasta olan karısı ölünce genç ve güzel bir bayan olan Bihter’le evlenir. Bihter’le Adnan Bey’in yeğeni Behlül arasında yasak bir aşk yaşanır. Ancak Behlül bir süre sonra Nihal’i sever. Bihter intihar eder, Behlül kaçar. Nihal de babasıyla yaşamaya devam eder. 

3.Eylül
Necip beslediği aşk nedeniyle Suad'ın eldiveninin tekini çalar ve aşkından dolayı hastalanır. Bunu bilen Suad Hanım eldivenin tekini de Necip'e vererek, artık kendisinin beslediği aşkı da açığa çıkartır. Ancak ne Necip ne Suad, Süreyya Bey'i kandıracak kişilikte insanlar değildir.

4.Felatun Bey ile Rakım Efendi
Batılı hayat tarzını yaşam biçimi haline getiren Mustafa Meraki Efendi’nin bir oğlu ve bir kızı vardır. Çocuklarına iyi bir eğitimi veremeyen Mustafa Meraki Efendi, oğlu Felatun Bey’in eğlence düşkünlüğünü, Batı hayranı oluşunu gözlemler. Ama artık yapacak bir şey yoktur, öldüğünde oğluna yüklü bir miras bırakır. Felatun Bey mirası tüketir ve zar zor bir memurluk bulup hayatını kazanmaya çalışır. Rakım Efendi ise orta halli bir ailenin oğlu olarak yaşam mücadelesine girişir. Akıllı, tutumlu biri olarak çalışmasının karşılığında iyi yerlere gelir. Canan adlı küçük bir cariye satın alır ve aralarında duygusal bir bağ başlayınca onunla evlenir.

5.İntibah
İyi öğrenim görmüş zengin Ali Bey, Çamlıca’da gördüğü düşük bir kadın olan Mahpeyker’e âşık olur. Tanıştıktan sonra Ali Bey Mahpeyker ile düşüp kalkmaya, eğlence içinde yaşamaya başlar. Ali Bey’in annesi ise oğlunun bu kadından kurtulması için Dilaşup adlı güzel bir kızı evine cariye olarak satın alır. Gerçekten de Ali Bey Dilaşup’la ilgilenmeye başlar, içinde intikam ateşi yanan Mahpeyker, kurduğu bir planla Dilaşub’a iftira atarak Ali Bey tarafından satılmasını sağlar. Planın parçası olarak Dilaşub’u Mahpeyker satın alır. Yine de kendisine tekrar dönmeyen Ali Bey’den intikam almak isteyen Mahpeyker, romanın sonunda planlı bir şekilde bağ evine çağrılan Ali Bey’in öldürülmesini istemektedir. Bağ evine Mahpeyker Dilaşub’u da götürür. Orada Dilaşub’un Ali Bey’in paltosuna sarılarak yerde yatması üzerine Ali Bey sanılarak öldürülür. Bunun üzerine Ali Bey de Mahpeyker’i öldürür. Hapse atılan Ali Bey, altı ay sonra üzüntüsünden ölür.

6.Sergüzeşt
Dilber Kafkasya’dan kaçırılarak İstanbul’a getirilmiş güzeller güzeli bir kadındır. Zenginlere cariye olarak satılmaktadır.Acı ve keder dolu bir hayatı vardır. Sürekli kötü muameleye ve hakaretlere maruz kalmaktadır. Ancak bu durum Asaf Paşa’nın konağına satıldıktan sonra değişmeye başlar. Uzun zaman sonra mutluluğu yakalayan Dilber konağın genç oğluna aşık olmaya başlar. Celal de Dilber’in duygularına karşılık verir ve onunla evlenmek ister. Ancak Celal’in ailesi Dilber’i kendilerine layık görmez. Bunun üzerine Dilber’i konaktan uzaklaştırırlar. Celal bu duruma çok üzülür ve hastalanır, yataklara düşer; Dilber ise Mısırlı bir tüccara satılmıştır. Mısır’a götürülen Dilber çok üzgündür. Cevher adında iyi yürekli bir  adam onun üzgün halini görür ve ona aşık olur. Dilber’i alarak İstanbul’a kaçırmak ister. Ancak herşey istedikleri gibi gitmez ve Cevher Dilber’i kaçırırken merdivenden düşerek ölür. Dilber ne yapacağını bilemez. Tek başına İstanbul’a gidemeyeceğini anlar ve eski acı dolu günlerine tekrar geri dönmek istemediği için Nil nehrine atlayarak intihar eder.

7.Şair Evlenmesi
Batı yanlısı davranışları ve giyimiyle çok da sevilmeyen Müştak Bey, saf görünümlü ve aydın bir tiptir. Aşık olduğu Kumru Hanım’la, ona yol gösteren kadınlar aracılığıyla evlenme kararı almıştır. Müştak Bey, sevdiği kadın Kumru Hanım yerine, oyuna getirilerek Kumru Hanım’ın çirkin ablası ile evlendirilir. Nikâhının kıyıldığı ilk gün yanlışlığı fark eden Müştak Bey, nikâhı kıyan imama para vererek yanlışlığı düzelttirir. Daha sonra imam, yaşça büyük olan kız yerine boyca büyük olan kızı evlendirdiğini söyleyerek Müştak Bey’i bu durumdan kurtarır ve her şey normale döner.

8.Taaşuk-ı Talat ve Fitnat
Zekiye Hanım kızı Fitnat’a hamileyken kocasını terk edip, Hacı Mustafa ile evlenir. Fitnat doğar, bir kaç yıl sonra Zekiye Hanım vefat eder. Fitnat’a üvey babası Hacı Mustafa bakar. Fitnat’ı kimselerle konuşturmak istemez, Fitnat’da mecburiyetinden bu duruma katlanır. Talat ise babasını küçük yaşta kaybetmiş ve annesi Saliha Hanım tarafından büyütülür. Fitnat evim cumbasındayken, Talat onu tesadüfen görür ve aşık olur. Aşkı karşılıklıdır. Talat bir gün kadın kılığına girip çarşaf takıp Hacı Mustafa’nın evine gider, Fitnat ile konuşup anlaşırlar. Bu arada Hacı Mustafa kızını zengin yaşlı bir adam Ali Bey ile evlendirmek ister. Fitnat bu duruma karşı çıkmak ister çünkü Talat’a aşıktır. Hacı Mustafa dediğini yapar ve üvey kızı Fitnat’ı Ali Bey ile evlendirir. Fitnat, Ali Bey’i istemez çünkü Talat’a aşıktır ve intihar eder. Talat da olanların üzüntüsüne dayanamayıp ölür. Fitnat ölünce; Ali Bey, Fitnat’ın boynundaki kolyeye bakar ve anlar ki Fitnat öz kızıdır. Olanlara dayanamayıp delirip, ölür.
 

Güncelleme Tarihi: 27 Şubat 2021, 22:22
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER